Veel vogels hebben het moeilijker in de winter. Dat komt doordat er minder insecten en zaden te vinden zijn. Ook zijn sommige plassen en sloten bevroren. Daardoor kunnen vogels minder makkelijk drinken. Je ziet ze dan vaker in tuinen en parken. Vooral kleine vogels zoeken plekken waar ze snel voedsel vinden.

Mensen kunnen vogels helpen met voer. Je kunt een vetbol ophangen of wat zaad strooien. Geef liever geen zout eten, want dat is slecht voor vogels. Zet ook een bakje water neer als het vriest. Ververs het water, zodat het niet meteen bevriest. Zo help je vogels de koude dagen door.

Lees het dikgedrukte woord. Wie of wat wordt bedoeld met dat?

De thermometer

Een thermometer laat zien hoe warm of koud het is. In de winter zakt de temperatuur vaak onder nul. Dat betekent dat water kan bevriezen. Daarom zie je ijs op plassen. In veel thermometers zit vloeistof. Als het warm wordt, zet die uit en stijgt het streepje. Als het kouder wordt, krimpt die vloeistof en daalt het streepje. Zo kun je zien hoeveel graden het buiten is.

Lees het dikgedrukte woord. Wie of wat wordt bedoeld met dat?

PLASSENVEEN – Veel mensen hoopten deze week op een open schaatsbaan, maar de ijsclub van Plassenveen houdt de baan nog dicht. Het ijs is op sommige plekken te dun, vooral bij riet en in de bochten. ‘Het lijkt vaak dik, maar dat is het niet overal,’ zegt een vrijwilliger.

De ijsclub meet elke dag de dikte van het ijs. Pas als het overal veilig is, gaat de baan open. Tot die tijd mag niemand het ijs op. Er staat een hek en er hangen waarschuwingsborden. De ijsclub vraagt om de regels te volgen, zodat er geen ongelukken gebeuren.

Wat voor soort tekst is dit?

BOSVELD – De dierenopvang in Bosveld krijgt meer telefoontjes sinds de vorst is begonnen. Mensen vinden verzwakte vogels en egels in tuinen en langs paden. De opvang vraagt om dieren niet zomaar mee naar binnen te nemen, maar eerst advies te vragen.

Een medewerker legt uit dat sommige dieren in de winter rusten en niet gestoord moeten worden. ‘Zie je een dier dat echt niet meer kan lopen of gewond is, bel ons dan,’ zegt ze. De opvang hoopt dat de kou snel minder wordt, zodat dieren minder risico lopen.

Wat voor soort tekst is dit?

Condens op ramen

In de winter zie je soms druppels aan de binnenkant van ramen. Dat komt doordat warme, vochtige lucht afkoelt tegen koud glas. Douchen en koken maken de lucht extra vochtig. Als het lang blijft, kan er schimmel ontstaan. Daarom is het handig om te weten wat je het beste kunt doen om condens te verminderen…

Deze tekst is niet af. Waar zal de rest van de tekst over gaan?

Winterbanden wisselen

De vader van Fenna zette winterbanden op de auto, zoals hij elk jaar deed. Fenna vroeg waarom dat nodig was als je toch voorzichtig rijdt. Haar vader legde uit dat winterbanden bij kou zachter blijven en daardoor beter grip houden. Hij liet de groeven zien en vergeleek ze met een zomerband. ‘Die groeven voeren water en sneeuw beter af,’ zei hij. Fenna dacht dat het vooral een verkooppraatje was, maar ze luisterde toch. Na het wisselen maakten ze een korte rit door de wijk. In een bocht voelde Fenna dat de auto minder snel ‘glijdt’ dan ze gewend was. Haar vader zei dat grip niet betekent dat je roekeloos mag zijn, maar dat je meer controle hebt. Fenna knikte, maar zei dat ze alsnog langzaam wilde rijden. Haar vader lachte: ‘Dat is precies de bedoeling.’ Fenna begreep dat veiligheid uit meer bestaat dan alleen snelheid.

Wat bedoelt de vader met meer controle?

Mist in de ochtend

In de ochtend hing er dichte mist en de straatlantaarns brandden nog. Ali keek uit het raam en zag de huizen aan de overkant nauwelijks. Op weg naar school reden auto’s langzaam en sommige hadden mistlampen aan. Ali fietste extra voorzichtig en stak zijn arm duidelijk uit bij het afslaan. Bij het zebrapad wachtte hij langer dan normaal, omdat hij niet zeker wist of een auto hem al zag. In de klas zei de meester dat mist gevaarlijk kan zijn doordat je afstand slecht inschat. Ali dacht aan het zebrapad en vond dat kloppen. Toen de zon later doorkwam, werd de mist dunner en zag hij de straat weer scherp. Hij merkte dat hij meteen sneller wilde fietsen. Toch hield hij zich in, omdat hij geleerd had dat zicht ineens kan veranderen. De meester zei dat voorzichtigheid geen angst is, maar slim gedrag. Ali voelde zich daardoor trots op zijn keuze.

Waarom wachtte Ali langer bij het zebrapad?

Winterjas uitkiezen

Saar moest een nieuwe winterjas. In de winkel hingen jassen in alle kleuren. Ze paste een rode, maar die zat te strak bij haar schouders. Daarna probeerde ze een blauwe met een capuchon. Die was warm, maar de mouwen waren te lang. Haar moeder liet haar even lopen en bukken. ‘Een jas moet ook handig zijn,’ zei ze. Saar vond toen een groene jas met zachte voering. De rits ging makkelijk open en dicht. Ze kon haar sjaal er goed onder stoppen. Bij de spiegel glimlachte Saar. ‘Deze neem ik,’ zei ze beslist.

Welke jas koos Saar uiteindelijk?

Vogels voeren in de winter

In de winter vinden veel tuinvogels minder insecten en bessen. Dan zoeken ze naar eten in tuinen en parken. Je kunt vogels helpen door wat voer neer te leggen. Doe dat wel op een vaste plek. Vogels onthouden waar ze eten kunnen vinden. Geef kleine zaden, zoals zonnebloempitten. Ook ongezouten pinda’s zijn goed, maar alleen in stukjes. Brood lijkt handig, maar daar zit vaak veel zout in. Nat brood kan in de kou snel hard worden. Hang voer liever niet vlak naast een druk raam. Anders kunnen vogels ertegenaan vliegen. Ook water is belangrijk, want plassen kunnen bevriezen. Zet een schaaltje water neer en ververs het regelmatig. Zo help je vogels zonder dat ze ziek worden.

Het vriest en alle plassen zijn bevroren. Wat is volgens de tekst het beste om te doen om vogels te helpen?

Veilig schaatsen en een wak

Veel kinderen vinden schaatsen leuk. Op een ijsbaan is het ijs gemaakt en gecontroleerd. Op een sloot is dat anders. Het ijs kan daar op sommige plekken dun zijn. Onder een brug stroomt het water soms sneller. Dan vriest het ijs daar minder goed. Ook bij riet kan het ijs zwakker zijn. Als je buiten gaat schaatsen, ga dan nooit alleen. Controleer eerst of het ijs dik genoeg is. Je kunt ook letten op kleur. Donker ijs is vaak dunner dan wit ijs. Een open plek in het ijs heet een wak. Bij een wak zie je het water bewegen. Blijf daar ver vandaan en waarschuw anderen.

Wat betekent wak?