Winterkleding

In de winter is het vaak koud en waait het hard. Daarom dragen mensen dikkere kleding dan in de zomer. Jassen, mutsen en handschoenen helpen om warm te blijven. Warme kleding houdt de lichaamswarmte vast en beschermt tegen kou en wind. Zo koelt je lichaam minder snel af als je buiten bent.

Verschillende materialen zorgen voor extra warmte. Wol en fleece houden lucht vast, waardoor de kou minder goed doordringt. Een sjaal beschermt je nek en een muts voorkomt dat warmte via je hoofd verdwijnt. Als je goed gekleed bent, kun je ook in de winter langer buiten spelen of wandelen.

Welke vraag beantwoordt de schrijver niet in de tekst?

Schaatsen op natuurijs

Als het een paar dagen achter elkaar vriest, kan er natuurijs ontstaan op sloten en plassen. Veel mensen worden dan enthousiast, want schaatsen op natuurijs voelt anders dan op een ijsbaan. Toch is het belangrijk om goed op te letten. Het ijs is niet overal even sterk. Bij bruggen, riet en stromend water bevriest het water minder snel. Op die plekken kan het ijs dus dunner zijn.

Om te bepalen of het veilig is, meten mensen de dikte van het ijs. Soms zet een gemeente of een schaatsvereniging een route uit en plaatsen ze borden. Ook geven ze tips, zoals: ga niet alleen het ijs op en blijf uit de buurt van wakken. Als het dooit, wordt het ijs snel minder stevig. Dan is het beter om weer van het ijs af te gaan.

Welke vraag beantwoordt de schrijver niet in de tekst?

Daantje komt na school bibberend binnen. Buiten waait een koude wind en haar wangen zijn rood van de kou. In de keuken is het warm. Op tafel staat een pan stamppot met rookworst. Het ruikt overal naar aardappels. Haar broer schept meteen een groot bord vol, (1) Daantje kijkt twijfelend naar de pan.

Ze prikt voorzichtig met haar vork en neemt een klein hapje. De smaak is niet wat ze had gehoopt. Daantje vindt de stamppot niet lekker, maar ze eet het wel op. Ze wil niet klagen, omdat haar moeder het speciaal heeft gemaakt. Terwijl ze eet, vertelt ze over de gladde stoep en de sneeuw die bijna uit de lucht viel. Haar moeder lacht en zegt dat winterdagen soms zwaar zijn, maar dat warm eten helpt. Als haar bord leeg is, voelt Daantje zich toch een beetje trots.

Wat past het best op plaats (1)?

In de winter gaat Suzan met haar ouders naar de bergen. Zodra ze uit de auto stapt, voelt ze de koude lucht in haar neus prikken. Overal ligt sneeuw en je hoort het knarsen onder je schoenen. Suzan trekt haar helm op en klikt haar skischoenen dicht. Ze kan niet wachten om de piste op te gaan. Suzan vindt skiën leuk, (1) ze van actie houdt.

Boven op de berg kijkt ze even naar beneden. De piste is breed en wit, en de bomen dragen een laagje sneeuw. Dan duwt ze zich af en glijdt ze steeds sneller naar beneden. De wind suist langs haar oren en haar wangen worden rood van de kou. Beneden stopt ze met een grote glimlach. ‘Nog een keer!’ roept ze, terwijl ze haar ski’s alweer de lift in duwt.

Wat past het best op plaats (1)?

Nieuwe schaatsen

Milou droomt al weken van nieuwe schaatsen. Haar oude schaatsen knellen en ze kan er niet meer lekker mee rijden. Daarom doet ze extra klusjes, zoals de tafel dekken en de hond uitlaten. Soms is ze moe, maar ze geeft niet op. Vandaag telde ze haar geld en glimlachte ze trots: ‘Ik heb genoeg gespaard, (1) ik schaatsen kan kopen.’

Wat past het best op plaats (1)?

Elke winter hoor ik mensen zeggen dat sneeuw ‘alleen maar gedoe’ is. Ze klagen over natte broeken, vertragingen en koude vingers. Toch merk ik dat sneeuw ook iets bijzonders doet met een buurt. Zodra de eerste vlokken vallen, groeten mensen elkaar vaker op straat. Kinderen delen sleetjes en helpen elkaar overeind na een val. Daarom vind ik dat we sneeuw niet meteen moeten wegduwen met boosheid. Natuurlijk moet het veilig blijven en zijn stoepen zonder ijs belangrijk. Maar je kunt tegelijk rekening houden met anderen en toch genieten. Als iedereen alleen voor zijn eigen deur veegt, blijven de doorgangen naar bushaltes vaak gevaarlijk. Daarom zouden buren kunnen afspreken dat ze om de beurt een stuk pad doen. Sommige mensen zeggen dat dat te veel moeite is, omdat je het al druk genoeg hebt. Echter, juist door samen te werken kost het per persoon minder tijd. Bovendien laat je daarmee zien dat de straat van iedereen is.

Welke uitspraak past het best bij de boodschap van de tekst?

Als het ’s winters vriest, strooit de gemeente zout op wegen en fietspaden. Zout lijkt misschien gewoon wit poeder, maar het verandert hoe water bevriest. Wanneer zout oplost, daalt het vriespunt van het water. Daardoor kan er minder snel een gladde ijslaag ontstaan. Strooizout werkt het best als het net onder nul is en er nog weinig ijs ligt. Bij strenge vorst kan het juist minder helpen, omdat het zout dan niet meer goed oplost. Veel mensen denken dat er altijd meer zout nodig is, maar te veel strooien heeft nadelen. Het zout spoelt namelijk naar de berm en komt uiteindelijk in sloten en rivieren. Planten langs de weg kunnen daardoor bruin worden en slechter groeien in het voorjaar. Ook metalen onderdelen van fietsen en auto’s roesten sneller. Daarom proberen sommige gemeenten slimmer te strooien met meetwagens die de temperatuur van het asfalt meten. Ze strooien dan alleen op plekken waar echt risico is, zoals bruggen en schaduwrijke stukken. Een ander middel is pekel, een mengsel van water en zout dat beter blijft plakken. Pekel kan met minder hoeveelheid hetzelfde effect geven. Er zijn ook alternatieven zoals zand of split, die niet smelten maar wel grip bieden. Echter, zand kan putjes vullen en belandt vaak in het riool. Daarom wordt het vooral gebruikt op kleine paadjes of bij extreme kou.

Welke twee voordelen van pekel noemt de tekst?

Het was nog donker toen de ijsmeester de plas op liep. Hij tikte met zijn prikstok en luisterde naar een doffe klank. Gisteravond had het streng gevroren, maar vannacht kwam er zachte wind. Aan de rand zag hij scheuren die er gisteren niet waren. De gemeente wilde vandaag een schaatstocht organiseren voor de wijk. Vrijwilligers hadden al hekken geplaatst en een kraam voor warme soep gebouwd. Toch bleef de ijsmeester fronsen. Hij wist dat helder ijs sterk kan lijken, terwijl het van binnen broos is. Daarom mat hij op tien plekken de dikte. In het midden kwam hij uit op zes centimeter. Voor een groep kinderen is dat net genoeg, maar voor honderden mensen niet. Bovendien lag er op sommige plekken een dun laagje sneeuw dat het ijs isoleert. Dat betekent dat het daar langzamer aangroeit. Om negen uur belde hij de organisatie. Hij legde uit dat de tocht beter kon worden uitgesteld. De voorzitter was teleurgesteld, maar begreep het besluit. Veel bewoners hadden vrij genomen om mee te doen. Echter, veiligheid ging volgens hem voor alles. Op social media verscheen een bericht met het verzoek om niet toch het ijs op te gaan. Morgen wordt opnieuw gemeten als de vorst terugkeert.

Welke twee redenen noemt de ijsmeester om de schaatstocht uit te stellen?

Titel: Warme chocomelk in 5 minuten

Wat voor soort tekst zou het zijn?

IJsberen

De ijsbeer leeft in het poolgebied. Daar is het een groot deel van het jaar koud. Toch kan een ijsbeer goed warm blijven. Onder zijn huid zit een dikke laag vet. Dat vet werkt als een warme deken. De vacht van een ijsbeer lijkt wit, maar de haren zijn doorzichtig. De haren houden ook lucht vast. Lucht tussen de haren helpt tegen de kou. De huid van de ijsbeer is zwart. Zwarte huid neemt warmte van de zon sneller op. IJsberen kunnen ook goed zwemmen. Hun poten zijn groot en werken een beetje als peddels. Op hun voetzolen zitten ruwe stukjes voor meer grip. Zo kan een ijsbeer jagen en reizen op het ijs.

Welke twee dingen helpen de ijsbeer vooral om warm te blijven volgens de tekst?