Begrijpend lezen groep 7 – thema lente
Lente groep 7
Lees eerst het verhaal rustig door. Daarna beantwoord je een vraag over het verhaal. Weet je het antwoord niet zeker?
Lees het verhaal dan nog een keer. Succes!
✓ 0
✗ 0
Waar het paasei vandaan komt
Het paasei is een van de oudste tradities die we nog kennen. Lang voordat het christendom bestond, gebruikten mensen al eieren als symbool van nieuw leven. Het ei zag er van buiten dood uit, terwijl er vanbinnen iets levends groeide. Voor veel oude volken paste dat goed bij het voorjaar, het seizoen waarin de natuur opnieuw tot leven komt.
Toen het christendom Europa bereikte, werd het ei verbonden met Pasen. Christenen mochten in de vastentijd, de weken vóór Pasen, geen eieren eten. Maar de kippen bleven natuurlijk gewoon leggen. Daardoor was er met Pasen een grote voorraad eieren over. Die werden gekookt, geschilderd en als cadeau weggegeven. Vooral rood geschilderde eieren waren populair: het was de kleur van bloed en daarmee een teken van nieuw leven. Het chocolade-ei is van veel later. Pas rond 1875 ontdekten Franse en Duitse chocolademakers hoe je chocolade in een mal kon gieten en hol kon laten worden. Sindsdien zijn chocolade-eieren niet meer weg te denken uit het paasontbijt.
Welk verband legt de tekst tussen de vroege christelijke vastentijd en het ontstaan van het paasei als cadeau?
Welk verband legt de tekst tussen de vroege christelijke vastentijd en het ontstaan van het paasei als cadeau?
De eerste fietstocht van het jaar
In de krokusvakantie besloot de familie Huisman om de fietsen uit de schuur te halen. De banden waren zacht na de winter en het stuur van de jongste zat scheef. Na wat gepruts vertrokken ze eindelijk. Het was nog niet warm, maar de zon scheen en de lucht rook fris. Ze reden langs de rivier, over een heuvelrug en door een klein bosje. Onderweg zagen ze de eerste krokussen langs de kant van het fietspad staan, paars en geel.
Halverwege stopten ze bij een broodjeszaak. Ze aten buiten op een bankje, ook al was het eigenlijk nog een beetje koud. 'We zijn de enigen die buiten zitten,' lachte de vader. Maar dat maakte het juist leuker. Op de terugweg begon het licht te regenen. De jongste wilde omdraaien maar de moeder zei dat ze bijna thuis waren. Nat maar tevreden kwamen ze aan. Thuis dronken ze warme chocomel. Iedereen was het er meteen over eens: als het echt lente werd, zouden ze elke week gaan fietsen.
Wat zal de familie Huisman waarschijnlijk doen als de lente echt begint?
Wat zal de familie Huisman waarschijnlijk doen als de lente echt begint?
De aalscholver in de stadssloot
Op weg naar voetbaltraining liep Sven elke dinsdag langs een brede sloot midden in de stad. Meestal zag hij er eenden en soms een meerkoet. Vandaag stond er iets nieuws op een paaltje vlak boven het water: een grote, helemaal zwarte vogel met zijn vleugels wijd open. Het leek alsof hij zich uitstrekte naar de zon.
Thuis vroeg Sven het aan zijn oudere zus, die in haar studie biologie veel over vogels had geleerd. 'Aalscholver,' zei ze meteen. 'Die spreidt zijn vleugels om ze te drogen.' De veren van een aalscholver zijn anders dan van eenden. Eendenveren zijn waterafstotend door een dun laagje vet. Aalscholvers hebben die laag niet, of veel minder. Daardoor worden hun veren wél nat als ze duiken. Maar dat heeft ook een voordeel, vertelde zijn zus. Eendenveren houden een eend juist heel goed drijvend. Maar de aalscholver wil juist diep duiken. Zijn natte, zware veren helpen hem om gemakkelijker onder water te blijven. Hij is dus een betere visser dan eenden, maar moet wel telkens drogen na een duik. 'Daarom zit hij zo op dat paaltje,' zei Sven. 'Hij is gewoon zijn jas aan het uithangen.'
Wat is volgens de zus van Sven het verband tussen de natte veren van de aalscholver en zijn voordeel bij het vissen?
Wat is volgens de zus van Sven het verband tussen de natte veren van de aalscholver en zijn voordeel bij het vissen?
Het eerste ijsje van het jaar
Op een warme vrijdagmiddag in april stond er ineens een ijscowagen voor de school. Er klonk een vrolijk muziekje en een lange rij kinderen stond al te wachten. Kees rende erheen en twijfelde lang tussen aardbei en chocolade. 'Ik neem aardbei,' besloot hij uiteindelijk, 'want dat past bij de lente.' De ijscoman gaf hem een hoorntje met twee bolletjes. Buiten stond hij in de zon met zijn ijs en proefde dat de aardbei echt naar aardbeien smaakte.
Naast hem stond zijn klasgenoot Sara. Zij had een waterijsje genomen. 'Een waterijsje is beter als het echt heet is,' zei ze, 'want het koelt je sneller af.' Kees knikte alsof hij het begreep, maar hij had eigenlijk geen idee waarom dat zo was. Ze liepen samen terug naar het schoolplein en aten hun ijs op voor de bel ging. De ijscowagen verdween om de hoek. 'Als die wagen er is, weet je dat de zomer er bijna aan komt,' zei de juf toen ze weer naar binnen gingen.
Wat zegt de tekst over hoe Kees en Sara hun ijs uitkiezen?
Wat zegt de tekst over hoe Kees en Sara hun ijs uitkiezen?
De avondwandeling met Bobi
In april mocht Yarno voor het eerst zelf met de hond uit. Bobi was een rustige bordercollie van zeven, die hij sinds zijn vijfde kende. Het rondje was vertrouwd terrein: door de wijk en het stukje bos achter de straat. Vaak was hij met zijn ouders meegelopen, en nu mocht hij het alleen doen. Maar deze keer gedroeg Bobi zich anders dan in de winter. Bobi rook overal aan: elke lantarenpaal, elk hek en elke plantenbak. Hij stopte minstens twee keer zo vaak als in december. Yarno wist dat een hond honderd keer beter ruikt dan een mens, maar in de winter leek zijn neus minder hard te werken.
Thuis vroeg Yarno aan zijn vader hoe dat kon. Zijn vader legde uit dat geuren warmte nodig hebben om de lucht in te komen. Bij vrieskou zitten de meeste geuren als het ware vast: in hout, in aarde, in planten. Pas als het buiten warmer wordt, kunnen ze loskomen en de lucht in gaan. In de lente komt daar nog iets bij. Planten beginnen weer te groeien, dieren komen uit hun winterslaap en mensen zijn vaker buiten. Al die geuren komen dus tegelijk op gang. Yarno keek naar Bobi en glimlachte. Hij snapte het nu: in de lente had Bobi gewoon veel meer te ruiken dan in december.
Welke twee oorzaken noemt de vader van Yarno voor de hoeveelheid geuren in de lente?
Welke twee oorzaken noemt de vader van Yarno voor de hoeveelheid geuren in de lente?
Een nest in de dakgoot
Op een zaterdag in mei zat Lieke met haar vader op het balkon te ontbijten. Boven hen hoorden ze geritsel. Vader klom op een stoel en wees. Onder de dakgoot zat een propje van strootjes en mos. 'Spreeuwen,' zei hij. 'Die zoeken altijd kleine gaatjes uit om hun nest in te bouwen.'
Een uur later zagen ze de ouders aan het werk. Beide spreeuwen, het mannetje en het vrouwtje, vlogen af en aan met snavels vol insecten. Vader vertelde dat spreeuwenjongen heel veel eten. In één dag konden de ouders honderden keren heen en weer vliegen. Daardoor groeiden de jongen razendsnel: na ongeveer drie weken konden ze al zelf het nest uit. Lieke vroeg waarom de spreeuwen juist hun balkon hadden gekozen. Vader legde uit dat spreeuwen vroeger in oude bomen broedden, in holtes die door spechten waren gemaakt. Maar oude bomen worden in steden steeds vaker weggehaald. 'Eigenlijk hebben wij hen geholpen,' zei Lieke. 'Per ongeluk.'
Wat bedoelt Lieke aan het einde met haar opmerking dat ze de spreeuwen 'per ongeluk' hebben geholpen?
Wat bedoelt Lieke aan het einde met haar opmerking dat ze de spreeuwen 'per ongeluk' hebben geholpen?
De nachtegaal zingt in de nacht
De nachtegaal is een kleine, bruine vogel die bekend staat om zijn prachtige zang. Hij zingt niet alleen overdag, maar ook 's nachts. Dat is bijzonder, want de meeste vogels zingen alleen als de zon schijnt. De nachtegaal komt in april vanuit Afrika naar Nederland. Het mannetje zingt om een vrouwtje aan te trekken. Zijn lied bestaat uit allerlei verschillende klanken en tonen.
De nachtegaal houdt van dichte struiken en bossen met veel begroeiing. Begroeiing betekent: planten die dicht op elkaar groeien. Hij is moeilijk te zien, maar zijn zang is van ver te horen. Zijn nest bouwt hij laag in een struik, vlak bij de grond. Het vrouwtje legt vier tot zes eieren. Na het broeden vertrekken de nachtegalen in de zomer weer naar Afrika. Voor veel mensen is het horen van de nachtegaal een teken dat de lente is begonnen.
Wat vertelt de tekst je over de nachtegaal?
Wat vertelt de tekst je over de nachtegaal?
Pesach: het Joodse lentefeest
Joodse families vieren elk voorjaar een feest dat Pesach heet. Het valt rond dezelfde tijd als Pasen en duurt acht dagen. Pesach is een herdenkingsfeest. Het herdenkt dat het volk van Israël lang geleden vluchtte uit Egypte, waar zij eerst als slaven werden gehouden. De vlucht moest zo snel gaan dat er geen tijd was om brood te bakken op de gewone manier, het deeg kon niet rijzen. Daarom mogen Joden tijdens Pesach geen gewoon brood eten. In plaats daarvan eten ze platte plakken zonder gist, die matzes worden genoemd. Acht dagen lang verdwijnt al het normale brood uit huis. Veel families maken zelfs hun keuken extra schoon voor de feestperiode begint, zodat er geen kruimeltjes van gewoon brood meer overblijven.
De eerste avond van Pesach heet de seder. Dan eten families samen aan tafel en vertellen ze het verhaal van de vlucht uit Egypte. Op tafel staan speciale dingen, zoals bittere kruiden om aan de hardheid van het slavenleven te denken, en zoete jam om de hoop op vrijheid voor te stellen. Kinderen mogen vragen stellen en de oudsten geven antwoord. Zo wordt het verhaal van het volk al duizenden jaren doorgegeven.
Waarom eten Joodse families tijdens Pesach geen gewoon brood, maar matzes?
Waarom eten Joodse families tijdens Pesach geen gewoon brood, maar matzes?
Hoe moederdag is ontstaan
Moederdag is niet altijd een traditie geweest. De dag in de vorm zoals wij hem nu kennen, is bedacht door één persoon: Anna Jarvis uit Amerika. In 1908 organiseerde zij een kerkdienst ter ere van haar overleden moeder. Anna vond dat moeders veel doen voor hun kinderen en daarvoor te weinig dank krijgen. Ze begon met een brievencampagne om er een nationale feestdag van te maken.
Zes jaar later, in 1914, lukte het: de Amerikaanse president maakte de tweede zondag van mei tot officiële moederdag. Het idee waaide snel over naar Europa. In Nederland werd moederdag voor het eerst gevierd in 1925. Sindsdien geven kinderen op de tweede zondag van mei tekeningen, bloemen of zelfgemaakte cadeaus aan hun moeder. Het bijzondere is dat Anna Jarvis later zelf spijt kreeg van haar idee. Ze vond dat winkels misbruik maakten van de dag door dure cadeaus aan te prijzen. Dat was niet wat ze had bedoeld. Maar toen was het al te laat: moederdag was overal in de wereld een gewoonte geworden.
Wat is volgens de tekst de reden dat Anna Jarvis later spijt kreeg van haar idee?
Wat is volgens de tekst de reden dat Anna Jarvis later spijt kreeg van haar idee?
Magnolia in bloei
De magnolia is een boom of grote struik die in het voorjaar prachtig bloeit. De bloemen zijn groot en komen in allerlei kleuren: wit, roze en paars. Het bijzondere aan de magnolia is dat de bloemen al verschijnen voordat de bladeren uitkomen. De takken staan dan vol met grote kelkvormige bloemen. Een kelkvorm betekent dat de bloemblaadjes om elkaar heen staan, zoals een beker.
De magnolia bloeit maar kort, soms maar een week of twee. Wind en regen kunnen de bloemen snel laten vallen. Als dat gebeurt, liggen de gevallen bloemblaadjes als een roze tapijt op de grond. Magnolia's komen oorspronkelijk uit Azië en Noord-Amerika. Ze zijn al miljoenen jaren oud als plantensoort. Tegenwoordig zie je ze veel in tuinen en parken in Nederland. Voor veel mensen is de bloeiende magnolia een teken dat de lente is begonnen.
Wat is bijzonder aan de magnolia vergeleken met andere bomen?
Wat is bijzonder aan de magnolia vergeleken met andere bomen?
Advertentie
Oefenen met begrijpend lezen voor groep 7 thema lente
Op deze pagina staan oefeningen voor kinderen om begrijpend lezen te trainen rondom het thema lente. Bij begrijpend lezen gaat het er niet alleen om dat een kind de woorden kan lezen, maar vooral dat het de inhoud doorgrondt: waar gaat de tekst over, wat wil de schrijver zeggen en welke informatie is hoofdzaak? In groep 7 wordt dit nog uitdagender: kinderen krijgen vaker zakelijke en informatieve teksten te lezen en leren hoofdzaken van bijzaken te onderscheiden. Ze oefenen met signaalwoorden, herkennen de opbouw van een tekst en trekken conclusies op basis van wat er niet letterlijk staat. Ook beoordelen ze steeds bewuster wat het doel van de schrijver is en of een tekst betrouwbaar lijkt. Door rond één thema te oefenen bouwen kinderen de specifieke woordenschat van dat onderwerp op. Hoe meer woorden en voorkennis ze opdoen, hoe makkelijker nieuwe teksten over hetzelfde thema te begrijpen zijn. Lente leent zich daar uitstekend voor: veel onderwerpen (bloeiende bloemen, dieren die jongen krijgen, langer wordende dagen) zien kinderen ook in hun eigen omgeving terug. Die herkenbaarheid maakt de teksten toegankelijker en het oefenen leuker. Liever op papier oefenen? Klik hier voor gratis werkbladen voor groep 7. Altijd op de hoogte blijven van ontwikkelingen en nieuw lesmateriaal? Volg dan onze Facebookpagina.
